تفسیر تسنیم؛ تلاشی ۴۰ ساله برای پیوند فهم قرآنی با مسائل روز

ساری- ایرنا- تفسیر «تسنیم» با هدف پیوند دادن فهم قرآنی با مسائل روز جامعه، طی ۴۰ سال در قالب ۸۰ جلد از سوی آیت الله جوادی آملی از مراجع تقلید تدوین شده است.

به گزارش ایرنا، تفسیر «تسنیم» اثری از آیت الله جوادی آملی با رویکرد پیوند دادن فهم قرآنی با مسائل و نیازهای روز جامعه، طی ۴۰ سال تلاش مستمر علمی در ۸۰ جلد تدوین و منتشر شده است.

این تفسیر با برخورداری از ساختار منسجم و نگاه مسئله‌محور، توانسته است پاسخ‌گوی بخشی از پرسش‌های فکری و اجتماعی معاصر در پرتو آموزه‌های قرآن کریم باشد و از همین رو، در سال‌های اخیر مورد توجه محافل علمی قرار گرفته است.

کاربردهای آموزشی و پژوهشی تفسیر تسنیم سبب شده این اثر در حوزه‌های علمیه و مراکز دانشگاهی به‌عنوان منبعی قابل اتکا مورد استفاده قرار گیرد. قابلیت مراجعه‌پذیری آسان، تفکیک موضوعی مباحث و انسجام محتوایی جلدها، استفاده از این تفسیر را برای دانشجویان، طلاب و پژوهشگران تسهیل کرده است.

سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان کنفرانس اسلامی آیسسکو در سال ۱۳۸۵ تفسیر تسنیم را به عنوان «تحقیق برتر در عرصه مطالعات اسلامی و قرآنی» برگزید.

در پیام مدیر دفتر منطقه‌ای آیسیسکو در تهران آمده است: «جناب آیت الله، علامه عبدالله جوادی آملی افتخار دارم که تهنیت و تبریک خود را به مناسبت انتخاب شما به عنوان یکی از سه مؤلّف برجسته در جهان اسلام در عرصهٴ پژوهش‌های اسلامی در سال ۲۰۰۶ از سوی آیسسکو و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی تقدیم کنم. این انتخاب برای ارج نهادن و قدردانی از کتاب ارزشمند شما، تفسیر تسنیم است. بر فرزانگان و فضیلت مندان پوشیده نیست که جناب‌عالی از برجسته‌ترین اساتید کم‌نظیر در جهان اسلام به شمار می‌آیید و بحمدالله با نبوغ و خلاقیت فاخر و نمونه و با نهایت دقت و درایت توانستید ظرایف دانش‌های فلسفه، عرفان و کلام را فراگیرید و همه آن‌ها را در خدمت کتاب نور یعنی قرآن به کار برید. چنین توفیقی گوارایتان باد.»

تفسیر قرآن کریم همواره یکی از مهم‌ترین عرصه‌های علمی و معرفتی در تاریخ اسلام بوده است. در این میان، «تفسیر تسنیم»، اثر ارزشمند آیت‌الله عبدالله جوادی آملی، جایگاهی ویژه دارد. این تفسیر به دلیل رویکرد فلسفی، عرفانی و تطبیقی آن با علوم مختلف، مورد توجه بسیاری از پژوهشگران و دانشجویان علوم اسلامی قرار گرفته است.

شکل‌گیری ایده و انگیزه تألیف

تفسیر تسنیم حاصل سال‌ها تدریس، تحقیق و تفکر آیت‌الله جوادی آملی است. ایشان با الهام از روش تفسیری علامه طباطبایی در «المیزان»، اما با رویکردی گسترده‌تر و تطبیقی‌تر، به دنبال ارائه تفسیری جامع بودند که علاوه بر پاسخ به نیازهای معرفتی جامعه اسلامی، بتواند پیوندی میان عقل و وحی برقرار کند.

آیت‌الله جوادی آملی در سخنان خود بارها تأکید کرده‌اند که قرآن کریم کتاب هدایت است و تفسیر آن نباید صرفاً در محدوده مباحث لغوی و تاریخی محدود شود، بلکه باید راهگشای زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان باشد. این نگاه کل‌نگر، یکی از عوامل اصلی در شکل‌گیری پروژه عظیم «تفسیر تسنیم» بوده است.

مراحل تدوین و تألیف تفسیر تسنیم

اول. آغاز جلسات تفسیری

نخستین گام در تدوین تفسیر تسنیم، جلسات تفسیری‌ای بود که آیت‌الله جوادی آملی در حوزه علمیه قم برگزار کردند. این جلسات که با حضور طلاب و پژوهشگران انجام می‌شد، بستری برای گردآوری و تدوین مباحث تفسیری فراهم ساخت.

دوم. گردآوری و تنظیم مباحث

پس از برگزاری جلسات تفسیری، تیمی از پژوهشگران و شاگردان برجسته ایشان، مباحث مطرح‌شده را ضبط، پیاده‌سازی و تنظیم کردند. در این مرحله، توجه ویژه‌ای به دسته‌بندی موضوعات، انسجام مطالب و ارجاع دقیق به منابع قرآنی، روایی و فلسفی صورت گرفت.

سوم. بررسی و ویرایش علمی

یکی از مهم‌ترین مراحل تألیف تفسیر تسنیم، بازبینی و ویرایش علمی متن بود. این کار تحت نظارت مستقیم آیت‌الله جوادی آملی انجام می‌شد تا صحت استدلال‌ها، دقت تفسیری و هماهنگی مفاهیم رعایت شود.